Obiektywy

Jak dobrać obiektyw CCTV do kamery?

Obiektyw decyduje o tym, jak szeroki obszar zobaczy kamera i jak duży będzie obserwowany obiekt w kadrze. Krótsza ogniskowa zwykle daje szersze pole widzenia, a dłuższa zawęża kadr i pozwala skierować więcej dostępnych pikseli na odległy fragment sceny. Nie oznacza to jednak, że sama wartość w milimetrach wystarczy do wyboru optyki.

Kąt widzenia zależy również od rozmiaru przetwornika. Ten sam obiektyw zamontowany przed matrycą 1/3 cala i 1/1,8 cala może dawać inny kadr. Dlatego przed zakupem trzeba odczytać z dokumentacji kamery format sensora, rodzaj mocowania oraz największą obsługiwaną średnicę obrazu. Pomocny jest także poradnik CTR.pl wyjaśniający ogniskową w obiektywach CCTV.

M12, CS i C — mocowania nie są automatycznie zamienne

Miniaturowe obiektywy M12 są wkręcane w niewielkie uchwyty stosowane między innymi w modułach kamerowych. W ofercie CTR.pl potwierdzono stałoogniskowe modele M12 o różnych ogniskowych. Przed wymianą należy sprawdzić gwint, dostępne miejsce wewnątrz obudowy, odległość od przetwornika oraz zgodność optyczną z konkretnym sensorem.

Mocowania CS i C są używane w kamerach typu box oraz innych konstrukcjach z wymienną optyką. Zgodnie z dokumentacją Computar obiektyw C może współpracować z kamerą C lub — po zastosowaniu właściwego adaptera dystansowego — z kamerą CS. Obiektyw CS jest natomiast przeznaczony do mocowania CS. Nie należy zakładać, że każdy adapter rozwiąże problem mechaniczny lub pozwoli poprawnie ustawić ostrość.

Do kompletowania systemu można przejść do kamer IP albo kamer analogowych AHD, TVI i CVI, ale przed zakupem trzeba potwierdzić, czy wybrany model kamery rzeczywiście ma wymienny obiektyw. Wiele kamer tubowych i kopułowych korzysta z fabrycznie zintegrowanej optyki, której użytkownik nie powinien samodzielnie zastępować.

Obiektyw stałoogniskowy czy zmiennoogniskowy?

Obiektyw stałoogniskowy ma jeden ustalony kąt widzenia. Może być dobrym wyborem, gdy odległość i wymagany kadr są znane przed montażem. Wśród produktów CTR.pl potwierdzono między innymi miniaturowe obiektywy 2,5 mm, 3,6 mm, 12 mm i 25 mm. Nie należy jednak przenosić kąta widzenia podanego dla jednego modelu na wszystkie kamery, ponieważ wpływa na niego format przetwornika.

Obiektyw zmiennoogniskowy pozwala instalatorowi ręcznie dobrać kadr w określonym zakresie, na przykład od szerszego ujęcia do bardziej zawężonego. Po ustawieniu ogniskowej trzeba ponownie wyregulować ostrość i zablokować pierścienie, jeżeli konstrukcja je posiada. Zmienna ogniskowa nie jest tym samym co zdalny motozoom: w modelu manualnym regulację wykonuje się bezpośrednio przy kamerze.

Przysłona manualna, DC Auto Iris, P-Iris i i-CS

Przysłona reguluje ilość światła docierającego do przetwornika. W obiektywie manualnym instalator ustawia ją ręcznie. Takie rozwiązanie może wystarczyć w stabilnych warunkach oświetleniowych, ale przy dużych zmianach jasności wymaga szczególnie starannego doboru ekspozycji.

DC Auto Iris wykorzystuje sterowanie z kompatybilnej kamery do automatycznej zmiany otwarcia przysłony. P-Iris pozwala zgodnej kamerze dokładniej kontrolować położenie przysłony, aby utrzymać korzystną ostrość i ekspozycję. Interfejs i-CS w wybranych obiektywach umożliwia dodatkową wymianę informacji z kompatybilną kamerą. Obecność złącza CS nie potwierdza obsługi DC Iris, P-Iris ani i-CS — wymagany sposób sterowania musi być zgodny po obu stronach.

Format przetwornika i rozdzielczość optyczna

Obiektyw powinien pokrywać cały obszar sensora. Model zaprojektowany dla zbyt małego formatu może powodować winietowanie, czyli ciemne narożniki obrazu. Zastosowanie optyki dla większego sensora bywa mechanicznie możliwe, ale nadal trzeba sprawdzić mocowanie, pole widzenia i miejsce w obudowie.

Rozdzielczość obiektywu powinna odpowiadać możliwościom kamery. Optyka zaprojektowana dla niższej liczby megapikseli może ograniczyć szczegółowość obrazu z matrycy o wyższej rozdzielczości. Oficjalne materiały producentów potwierdzają między innymi obiektywy 2 MP, 5 MP, 8 MP 4K i 12 MP, lecz parametru konkretnego produktu nie należy rozszerzać na całą rodzinę.

Korekcja IR i praca dzień–noc

W kamerach dzień–noc promiennik podczerwieni może zmieniać punkt ostrości względem światła widzialnego. Obiektyw z korekcją IR ogranicza to przesunięcie, o ile cały tor optyczny i filtr kamery są odpowiednio dobrane. Symbol „IR” w oznaczeniu produktu trzeba zweryfikować w oficjalnej dokumentacji, a nie wyłącznie na podstawie nazwy handlowej.

Sam obiektyw nie zapewnia odporności kamery na deszcz ani pył. Do instalacji zewnętrznej potrzebna jest zgodna obudowa i prawidłowy montaż. Dostępne obudowy do kamer CCTV należy dobierać do wymiarów kamery, obiektywu, złączy, zakresu temperatur i wymaganego stopnia ochrony.

Najczęściej zadawane pytania o obiektywy CCTV

Czy każdy obiektyw pasuje do każdej kamery CCTV?

Nie. Trzeba sprawdzić mocowanie M12, CS lub C, format przetwornika, rozdzielczość optyczną, zakres ogniskowej i sposób sterowania przysłoną. Istotne są również wymiary obiektywu oraz możliwość ustawienia ostrości. Zgodność ogniskowej lub samego gwintu nie potwierdza, że obiektyw prawidłowo pokryje matrycę i będzie współpracował z elektroniką kamery.

Jaką ogniskową wybrać do obserwacji wejścia lub parkingu?

Nie ma jednej wartości odpowiedniej dla każdego obiektu. Krótsza ogniskowa zwykle obejmie szerszy teren, ale osoba lub pojazd zajmie mniejszą część obrazu. Dłuższa ogniskowa zawęzi kadr i może lepiej pokazać wybrany punkt. Dobór wymaga znajomości wymiarów sensora, odległości, szerokości sceny oraz celu obserwacji.

Czy obiektyw zmiennoogniskowy umożliwia zdalny zoom?

Nie zawsze. W typowym obiektywie varifocal ogniskową i ostrość ustawia się ręcznie przy kamerze, a następnie blokuje pierścienie. Zdalna regulacja wymaga konstrukcji motozoom lub innego napędu obsługiwanego przez kamerę. Nazwa „zmiennoogniskowy” nie potwierdza obecności silnika ani sterowania z rejestratora lub aplikacji.

Czym różni się DC Auto Iris od P-Iris?

DC Auto Iris umożliwia kompatybilnej kamerze automatyczne sterowanie otwarciem przysłony odpowiednim sygnałem. P-Iris pozwala na bardziej precyzyjne ustawienie położenia przysłony, ale wymaga zgodnej kamery i obiektywu. Żadnej z tych funkcji nie należy zakładać na podstawie samego mocowania CS; rodzaj złącza i sterowania trzeba sprawdzić w obu urządzeniach.

Czy obiektyw 2 MP można zastosować z kamerą 8 MP?

Może dać obraz, jeśli pozostałe parametry są zgodne, ale optyka zaprojektowana dla 2 MP może ograniczyć szczegółowość oferowaną przez matrycę 8 MP. Dla wykorzystania możliwości kamery warto dobrać obiektyw o potwierdzonej rozdzielczości optycznej odpowiedniej dla sensora. Trzeba też porównać format matrycy, mocowanie oraz korekcję IR.

Czy obiektyw z korekcją IR jest potrzebny w każdej kamerze?

Nie. Jest szczególnie istotny w kamerach dzień–noc wykorzystujących światło widzialne i bliską podczerwień, ponieważ pomaga utrzymać ostrość przy zmianie widma. Kamera pracująca wyłącznie w stabilnym świetle widzialnym może go nie wymagać. Zastosowanie należy potwierdzić w dokumentacji kamery i obiektywu oraz podczas regulacji obrazu w rzeczywistych warunkach.